Piastowie XIV wiek

 
 - 1300 
VIII - Wacław II koronuje się w Gnieźnie, także za zgodą polskich możnych, na króla Polski. 
 - 1301 
Książęta Wrocławia, Legnicy i Brzegu składają Wacławowi II jako królowi Czech hołd lenny. 
 - 1304 
Łokietek wraca do Polski, zajmując Wiślicę. 
 - 1305 
21 VI - Umiera Wacław II, król Czech i Polski.
Władysław Łokietek zajmuje zamek krakowski. 
 - 1306 
(wiosna) - Henryk głogowski zajmuje Wielkopolskę. 4 VIII - Podczas wyprawy na Polskę zostaje skrytobójczo zamordowany Wacław III, syn Wacława II, ostatni Przemyślida. 
 - 1307 
Arcybiskup Jakub Świnka wytacza biskupowi krakowskiemu Janowi Muskacie, przeciwnikowi Łokietka, proces kościelny. 
 - 1308 
VI - Biskup Jan Muskata zostaje przez arcybiskupa wyklęty i złożony z urzędu.
VIII - Margrabiowie brandenburscy - Otton i Waldemar najeżdżają na Pomorze i zajmują Gdańsk.
IX - Krzyżacy, poproszeni przez Łokietka o pomoc, wypierają Brandenburczyków z Gdańska.
14 XI - Krzyżacy, wezwani przez Polaków na pomoc przeciwko Branderburczykom, sami opanowują Gdańsk, dokonując masakry wśród jego mieszkańców.
Stopniowo Krzyżacy zajmują całe Pomorze Gdańskie.
Muskata przybywa do Krakowa, gdzie zostaje uwięziony przez Łokietka
Zjazd w Grabiach na Kujawach, podczas którego Łokietek odrzuca krzyżacką propozycję odkupienia od niego praw do Pomorza, jak i, aby Pomorze odzyskać, zapłacenia niebotycznej kwoty 100 tys. grzywien. 
 - 1309 
VII - Muskata zostaje zwolniony z więzienia pod warunkiem posłuszeństwa wobec Łokietka i nieopuszczania diecezji.
Krzyżacy podbijają Pomorze południowe.
Muskata ucieka z Krakowa i składa w kurii papieskiej skargę na Łokietka i arcybiskupa.
IX - Krzyżacy po dwumiesięcznym oblężeniu zdobywają ostatni polski zamek na Pomorzu, Świecie. 
 - 1310 
Wielki mistrz Zakonu Krzyżackeigo przenosi się z kapitułą z Wenecji do Malborka.
Łokietek składa w kurii papieskiej skargę na Krzyżaków i oskarżenie o wymordowanie 10 tys. chrześcijan.
30 IV - W Kowalu na Kujawach urodził się Kazimierz, syn Władysława Łokietka.
Jan Luksemburski, król czeski, przyjmuje tytuł króla polskiego, zgłaszając pretensje do dziedzictwa po Przemyślidach.
(jesień) - Sąd papieski oczyścił Muskatę od winy, okładając Łokietka klątwa, a jego państwo - interdyktem. 
 - 1311 
V - Początek buntu wójta krakowskiego Alberta. Do Krakowa zostaje wpuszczony namiestnik króla czeskiego, Bolko opolski. Łokietek szybko zajmuje Kraków, z którego uchodzą Bolko i Albert. 
 - 1312 
Początek powstania w Wielkopolsce, skierowanego przeciwko władzy książąt głogowskich. 
 - 1313 
(koniec roku) - Łokietek opanowuje Wielkopolskę 
 - 1314 
Zmarł arcybiskup gnieźnieński, Jakub Świnka. 
 - 1315 
Atak margrabiów brandenburskich na pogranicze zamki wielkopolskie. Łokietek odpowiada najazdem na Marchię i próbą sojuszu z Danią. 
 - 1317 
Ród Niałków-Jeleni przekazuje brandenburczykom pograniczne grody wielkopolskie: Zbąszyń, Babimost i Trzciel. 
 - 1318 
Wiec w Sulejowie uchwala petycję do papieża z prośbą o przyznanie korony Łokietkowi. 
 - 1320 
20 I - Koronacja w Krakowie Władysława Łokietka na króla Polski.
IV - W Inowrocławiu rozpoczął się pierwszy polsko-krzyżacki proces o Pomorze. 
 - 1321 
II - W Brześciu zakończył się proces polski-krzyżacki. Sąd nakazał Krzyżakom zwrócenie Pomorza i wypłacenia odszkodowania w wysokości 30 tys. grzywien. 
 - 1325 
16 IX - Ślub Kazimierza, późniejszego Wielkiego z Aldoną Anną, córką księcia litewskiego Giedymina pieczętuje polsko-litewski sojusz skierowany przeciw Krzyżakom. 
 - 1326 
5 III - Urodził się Ludwik Andegaweński, przyszły król Polski. 
 - 1327 
I - Wojska czeskie (sprzymierzone z Krzyżakami) kierujące się na Kraków zmuszone do powrotu przez interwencję Karola Roberta Węgierskiego. 
 - 1328 
Jan Luksemburski ponownie atakuje Małopolskę. Łokietek atakuje ziemie krzyżackie. Krzyżacy zdobywają ziemię dobrzyńską i zmuszaja do hołdu lennego księcia płockiego Wacława. 
 - 1329 
Na skutek polsko-litewskiego najazdu Marchia Brandenburska zawiera z Polską pokój. Najazd krzyżacki Pali Włocławek i dociera aż pod Łęczycę. 
 - 1330 
Łokietek wraz z wojskami węgierskimi i litewskimi uderza na krzyżacki Dobrzyń i zawiera roczny rozejm z Krzyżakami.
17 IV - Felicjan Zach, rycerz węgierski zaatakował królową węgierską Elżbietę Łokietkównę obcinając jej cztery palce u prawej dłoni. Zach chciał zemścić się za to, iż brat królowej, polski krolewicz Kazimierz uwiódł jego córkę Klarę Zach, rzekomo z pomocą swej siostry. Odtąd Elżbietę nazywano w Polsce "Królowa kikuta". 
 - 1331 
V - Łokietek powierza zarząd Wielkopolski swemu synowi, Kazimierzowi.
VII - Krzyżacy niszczą Kujawy i pustoszą wschodnią Wielkopolskę, zdobywając Słupcę, Gniezno, Żnin i Pobiedziska.
21 XI - krzyżacka porażka pod Kaliszem.
27 IX - Bitwa pod Płowcami, nierozstrzygnięta militarnie, choć zakończona polskim sukcesem strategicznym - Krzyżacy natychmiast wycofują się do Torunia, odstępując od oblężenia Brześcia i opuszczając Kujawy. 
 - 1332 
(wiosna) - Krzyżacy ponownie uderzają na Kujawy.
VIII - Łokietek zgadza się na rozejm i arbitraż Jana Luksemburskiego i Karola Roberta.
Łokietek zdobywa na książętach głogowskich Kościan. 
 - 1333 
2 III - Zmarł król Polski, Władysław Łokietek.
25 IV - Koronacja Kazimierza Wielkiego na króla Polski. 
 - 1335 
28 V - W Sandomierzu Kazimierz uzgadnia z Czechami wstrzymanie działań wojennych.
20 VI - W Chojnie w Nowej Marchii Kazimierz zawiera przymierze z margrabią brandenburskim.
19 XI - Kazimierz podpisuje pokój z Czechami. Król Czech w zamian za 20 000 kóp groszy praskich rezygnuje z pretensji do polskiej korony i zwraca Kazimierzowi część ziemi wieluńskiej z zamkiem w Bolesławcu.
XI - Królowie czeski i węgierski ogłaszają wyrok w polsko-krzyżackim sporze pomorskim, nakazując Zakonowi zwrot Polsce Kujaw i ziemi dobrzyńskiej w zamian za otrzymanie Pomorza jako "wieczystą jałmużnę". Kazimierz uznaje wyrok, równocześnie zwracając się do papieża o potwierdzenie wyroku z 1321 roku. 
 - 1338 
4 II - Początek drugiego, warszawskiego procesu z Krzyżakami o zagarnięcie przez nich Pomorza. 
 - 1339 
9 VII - Zjazd wyszehradzki. Kazimierz Wielki zawarł układ z królem węgierskim, Karolem Robertem. W razie bezpotomnej śmierci Kazimierza, korona polska miała przypaść synowi Karola, ludwikowi. W zamian Wegrzy zobowiązali się pomóc Polsce przeciw Krzyżakom i w podboju Rusi halickiej.
Umiera Aldona-Anna, królowa polska.
Po śmierci księcia sieradzkiego Przemysła Kazimierz przejmuje ziemie sieradzką i wieluńską.
15 IX - Wyrok w warszawskim procesie polsko - krzyżackim. Krzyżacy zostają obłożeni ekskomuniką, mają zwrócić Polsce wszystkie zagarnięte terytoria (Pomorze Gdańskie, ziemie: chełmińską, kujawską, dobrzyńską i michałowską), zapłacić 94 tys. grzywien odszkodowania i pokryć koszty procesu (1600 grzywien). Na skutek krzyżackiej interwencji papież nie zatwierdza wyroku. 
 - 1340 
7 IV - Umiera książę halicko-włodzimierski Bolesław Jerzy Trojdenowicz. Na mocy wcześniejszego układu jego tron przypada Kazimierzowi.
16 IV - Kazimierz przekracza z wojskiem granicę ruską, kierując się na zdobyty wkrótce Lwów. 
 - 1340/1341 
Tatarski najazd na Polskę, sprowadzony przez przemyskiego bojara Dymitra Dietkę, pokonany przez Polaków nad Wisłą. 
 - 1341 
11 VII - Umiera Małgorzata, córka Jana Luksemburskiego, narzeczona Kazimierza Wielkiego.
13 VII - Kazimierz zawiera układ z Czechami. Partnerzy obiecują pomagać sobie wzajemnie przeciwko wrogom obu państw, Kazimierz zobowiązuje się, iż będzie w przyszłości ustalał z dworem praskim małżeństwa swoje i swoich dzieci. W zamian otrzymuje w zastaw ziemię namysłowską z Namysłowem, Kluczborkiem, Byczyną i Wołowem.
29 IX - Ślub Kazimierza z Adelajdą, córką landgrafa heskiego, Henryka II Żelaznego. 
 - 1343 
29 II - Kazimierz Wielki zawiera sojusz z książętami zachodniopomorskimi.
8 VII - Pokój kaliski z Krzyżakami. Kazimierz Wielki odzyskuje Kujawy i ziemię dobrzyńską, w zamian pozostawiając im Pomorze jako "darowiznę", choć rezerwuje sobie tytuł "pana i dziedzica Pomorza". Zakon nie wypłacił Polsce przyrzeczonych 10 tys. florenów odszkodowania. Pokoju nie zatwierdza papież, a Kazimierz nadal tytułuje się panem Pomorza.
VIII - Kazimierz zajmuje Wschowę, odebraną Henrykowi głogowskiemu. 
 - 1344 
Ruska wyprawa Kazimierza, podczas której przyłącza do królestwa ziemie sanocką i przemyską. 
 - 1345 
III W Kaliszu zostaje zatrzymany wracający od Krzyżaków Karol Luksemburski, królewicz czeski. Jan Luksemburski atakuje Wschowę i księstwo świdnickie, sprzymierzone z Polską.
VI Kazimierz z pomocą wojsk węgierskich i litewskich atakuje księstwo raciborskie.
12 VII Oblężenie Krakowa przez króla Czech i tytularnego króla polskiego, Jana Luksemburskiego, przerwane przez polskie wojska.
W bitwach pod Przeginią i Olkuszem wojska czeskie ponoszą klęski. 
 - 1347 
XI - Kazimierz ponownie atakuje Śląsk, docierając aż do Wrocławia. W odpowiedzi król czeski i niemiecki Karol IV Luksemburski ogłasza Śląsk krajem należącym do korony czeskiej. 
 - 1348 
22 XI - Polsko-czeski traktat w Namysłowie. Śląsk zostaje przy koronie czeskiej, za co czeski król zobowiązuje się popierać polskie roszczenia terytorialne wobec Brandenburgii i Krzyżaków. 
 - 1349 
Z pomocą wojsk węgierskich Kazimierz zajmuje Lwów i Halicz. 
 - 1350 
20 V Kazimierz, wezwany na pomoc przez książąt mazowieckich rozbija pod Żukowem armię księcia litewskiego Kiejstuta. Która wcześniej spaliła Warszawę i Czersk. 
 - 1351 
Książęta mazowieccy uznają się lennikami Kazimierza.
Przyłączenia księstwa płockiego do Korony po bezpotomnej śmierci księcia płockiego Bolesława. 
 - 1353 
Ziemie: łęczycka i dobrzyńska zostają wcielone do Korony. 
 - 1355 
14 I - Kazimierz zawiera układ sukcesyjny z Ludwikiem Węgierskim.
24 I - Ludwik, w zamian za uznanie jego sukcesji wydaje dla stanów polskich w Budzie przywilej, w którym potwierdza wszystkie dotychczasowe przywileje ziemskie. 
 - 1356 
Kazimierz Wielki dokonuje nowej lokacji Lwowa.
1 V - Kazimierz zawiera w Pradze przymierze z cesarzem Karolem IV. Kazimierz rezygnuje z praw do księstwa świdnickiego, a Karol ze zwierzchnictwa nad Mazowszem. 
 - 1363 
Kazimierz wyznaczony na mediatora w sporze pomiędzy królami Czech i Węgier.
21 V - Ślub wnuczki Kazimierza Elżbiety z cesarzem Karolem IV. 
 - 1364 
12 V - Kazimierz funduje Uniwersytet w Krakowie. Uczelnia miała pięć katedr prawa rzymskiego, trzy kanonicznego, dwie medyczne i jedną sztuk wyzwolonych.
(jesień) - W Krakowie odbywa się zjazd monarchów, zwołany najprawdopodobniej przez Kazimierza. Zaproszeni zostali: Karol IV cesarz rzymski i król czeski, Ludwik węgierski, Piotr Lusignan król cypryjski, Waldemar duński, książęta Bolko świdnicki, Bogusław V wołogosko-słupski, Siemowit III mazowiecki, Władysław opolski, margrabiowie Jan morawski oraz Otto i Ludwik brandenburscy. Zjazd miał być poświęcony kwestii krucjaty, mającej wspomóc Cypr. 
 - 1365 
Kazimierz opanowuje Santok i Drezdenko. 
 - 1366 
Kazimierz włącza Wołyń z Krzemieńcem i Oleskiem do Rusi Halickiej. 
 - 1368 
I - W Kaliszu Kazimierz układa się z Ludwikiem węgierskim co do wspólnych akcji przeciwko cesarzowi.
Dzięku układowi z margrabia brandenburskim przejmuje Wałcz, rozdzielając od siebie państwo krzyżackie i Brandenburgię.
Kazimierz adoptuje Kaźka, księcia wołogosko-słupskiego, chcąc zapewnić mu tron polski po bezpotomnej śmierci Ludwika węgierskiego i uposażając go w ziemię sieradzko-łęczycką.
(jesień) - Po śmierci księcia świdnickiego Bolka jego ziemie przejmuje Karol IV, doprowadzając do konfliktu dyplomatycznego. 
 - 1369 
II - Kazimierz uzgadnia z Ludwikiem Węgierskim, że nie będą wchodzić z cesarzem w żadne związki rodzinne. 
 - 1370 
9 IX - W Przedborzu na polowaniu na jelenie Kazimierz Wielki ulega wypadkowi, kontuzjując lewą goleń. Później wywiązuje się zapalenie płuc z ropnymi powikłaniami.
30 X - Chory Kazimierz przyjeżdża do Krakowa.
5 XI - Śmierć króla Polski Kazimierza Wielkiego.
7 XI - Pogrzeb Kazimierza Wielkiego w katedrze wawelskiej.
17 XI - Koronacja Ludwika Węgierskiego na króla Polski.
19 XI - Zarządzone przez Ludwika Węgierskiego ponowne, wielkie uroczystości pogrzebowe.
(grudzień) - Ludwik wyjeżdża z powrotem na Węgry, rządy w Polsce pozostawiając swej matce, Elżbiecie Łokietkównie. 
 - 1372 
10 X - Ludwik ustanawia Władysława Opolczyka wielkorządcą Rusi halicko-włodzimierskiej.
Władysław Biały, książę gniewkowski ucieka z klasztoru w Dijon do Polski, chcąc objąć tron polski. Po nieudanej próbie ucieka do Brandenburgii. 
 - 1373 
IX - Władysław Biały zajmuje Gniewków i Złotoryję. Zmuszony do ustąpienia przez rycerstwo wielkopolskie zdaje się na łaskę Ludwika i nic nie wskórawszy, ponownie uchodzi do Brandenburgii. 
 - 1374 
15 II - Urodziła się Jadwiga, przyszły król Polski.
17 IX - Przywilej koszycki, w zamian za który szlachta polska uznaje prawa córek Ludwika do trony polskiego.
Elżbieta Łokietkówna wystawia ordynację górniczą dla kopalń w Olkuszu. 
 - 1375 
(lato) - Władysław Biały z pomocą brandenburską zajmuje Gniewków, nie zdobywa jednak uznania wśród wielkopolskiego i kujawskiego rycerstwa. Starosta wielkopolski Sędziwój z Szubina ogłasza przeciwko niemu wyprawę generalną.
Władysław Opolczyk uzyskuje u papieża zgodę na wyjęcie Rusi spod jurysdykcji biskupstwa lubuskiego i ustanowienie w Haliczu arcybiskupstwa, któremu podporządkowano biskupstwa w Przemyślu, Włodzimierzu Wołyńskim i Chełmie. 
 - 1376 
I - Ludwik przybywa na kilka dni do Krakowa.
Wyprawa rycerstwa polskiego na Władysława Białego, podczas której ginie Kaźko książę słupski. Oblężony w Złotoryi Władysław otrzymuje od Ludwika rekompensatę 10 tys. florenów za księstwo gniewkowskie i opuszcza ostatecznie Polskę.
(jesień) - Litewska wyprawa na Małopolskę, usiłująca oderwać Ruś Czerwoną od Polski.
7 XII - Zamieszki w Krakowie, podczas których zginęło około stu Węgrów przybyłych w królową Elżbietą . 
 - 1377 
I - Wyjazd Elżbiety z Polski. Na namiestnika królewskiego w Polsce Ludwik wyznacza Władysława Opolczyka.
10 VII - Z Sandomierza wyrusza na Litwę wyprawa polsko-węgierska dowodzona przez Ludwika, zdobywając zamki w Chełmie, Grabowcu, Horodle, Sewołżu i Bełzie. 
 - 1378 
28 III - Na zjeździe w Gnieźnie możnowładcy wielkopolscy wystosowują do króla żądanie odwołania ze stanowiska namiestnika Władysława Opolczyka. Król odwołuje Opolczyka, przekazując mu w zamian ziemię dobrzyńską i księstwo gniewkowskie z Bydgoszczą.
(jesień) - królowa Elżbieta ponownie przyjeżdża do Polski. 
 - 1379 
Ludwik przejmuje znajdujące się pod polskim panowaniem ziemie ruskie pod swoją bezpośrednią władzę. 
 - 1380 
29 XII - Śmierć królowej-matki węgierskiej, Elżbiety Łokietkówny. 
 - 1381 
III - Na zjeździe polskich możnych świeckich i kościelnych w Budzie Ludwik przekazuje urząd namiestnika królewskiego Zawiszy z Kurozwęk, biskupowi krakowskiemu. 
 - 1382 
12 I - Umiera Zawisza z Kurozwęk, biskup krakowski i wielkorządca królewski w Polsce. Na jego miejsce król wyznacza kanclerza koronnego Jana Radlicę.
III - Umiera biskup poznański, Mikołaj z Kórnika. Kapituła poznańska wybiera na jego następcę Mikołaja scholastyka.
IV - Umiera arcybiskup gnieźnieński, Janusz Suchywilk. Kapituła wybiera na Jego miejsce Dobrogosta z Nowego Dworu.
Ludwik uzyskuje w kurii papieskiej unieważnienie tych kanonicznych nominacji - obaj hierarchowie byli przeciwnikami Andegawenów - w Gnieźnie osadzając scholastyka krakowskiego Bodzantę a w Poznaniu - Jana Kropidłę, bratanka Opolczyka.
25 VII - Z polecenia Ludwika wszyscy polscy starostowie składają hołd Zygmuntowi Luksemburczykowi.
VII - Ludwik wysyła do Polski swego zięcia, Zygmunta Luksemburczyka, by ten spacyfikował sytuację w Wielkopolsce, niepokojonej przez miejscowego możnego, Bartosza z Odolanowa.
8 IX - Zygmunt z pomocą możnych wielkopolskich oblega Bartosza w Odolanowie.
11 IX - Zmarł król węgierski i polski, Ludwik Andegaweński (w Polsce zwany Węgierskim).
Na wieść o śmierci teścia Zygmunt udaje się na Węgry, a Bartosz z Odolanowa składa hołd Siemowitowi IV mazowieckiemu, wzywając go do objęcia tronu polskiego.
25 X - W Radomsku ma miejsce spotkanie reprezentantów Wielko i Małopolski, na którym sprzeciwiają się przeciwko dalszej unii z Węgrami, a opowiadają się za jedną z córek Ludwika, która na stałe zamieszkałaby w Polsce.
6 XI - Na zjeździe w Wiślicy możni Królestwa potwierdzają ustalenia zjazdu Radomskiego i przyrzekają królowej-wdowie Elżbiecie Bośniaczce, iż złożą hołd jej młodszej córce, Jadwidze, tym samym odrzucając osobę Zygmunta Luksemburczyka, męża Marii, starszej córki Ludwika. 
 - 1383 
26 II Na zjeździe w Sieradzu wysłannicy królowej Elżbiety potwierdzają ustalenia wiślickie.
8 III Możni małopolscy doprowadzają do zawieszenia broni w wojnie domowej w Wielkopolsce pomiędzy zwolennikami Andegawenów a stronnikami Siemowita IV.
28 III Drugi zjazd w Sieradzu, na którym wyznaczono termin przyjazdu Jadwigi do Polski i zastanawiano się nad osobą męża dla niej. Wielkopolanie wysunęli kandydaturę Siemowita IV.
10 III Zielone Świątki, dzień wyznaczony na przyjazd Jadwigi. Królowa Elżbieta dowiedziała się o snutych przez Siemowita planach porwania i poślubienia Jadwigi i za polską zgodą przesuwa jej przyjazd na 11 XI.
16 VI Siemowit zwołuje zjazd możnych do Sieradza. Przybyli tam mało wpływowi ludzie ogłaszają go królem Polski, ale brak szerszego poparcia uniemożliwia mu zagarnięcie tronu. Wywołaną przez niego wojnę domową w Wielkopolsce pacyfikują wojska pod wodzą Zygmunta Luksemburskiego.
6 XI Siemowit zostaje zmuszony do zawieszenia wojny do świąt Wielkiejnocy 1384.
11 XI Jadwiga znów nie przybywa do Polski. 
 - 1384 
(zima) - Zjazd rycerstwa polskiego w Radomsku. Zjazd obraduje pod węzłem konfederacji, uznając ją za rząd zastępczy na czas bezkrólewia, mający ukrócić rozboje i zakończyć wojnę domową. Zjazd przedstawia królowej Elżbiecie ultymatywny termin przyjazdu Jadwigi na 8 V, po jego przekroczeniu obiecuje wybrać innego króla dla Polski.
Królowa Elżbieta, zamiast jadwigi, wysyła do Polski Zygmunta, który nie zostaje tu wpuszczony, ale negocjuje termin przyjazdu Jadwigi na 29 V, również niedotrzymany.
13 XI - W towarzystwie Dymitra z Goraja oraz Jana biskupa csanadzkiego przybywa do Polski Jadwiga Andegaweńska.
15 X - Koronacja Jadwigi na króla Polski.